Biomimicry en Gedragsaspecten

Gedragsaspecten en Biomimicry

Biomimicry, één van de basisprincipes is veranderingsgezindheid. De natuur heeft zich beziggehouden met dynamische veranderingen voor meer dan 3,8 miljard jaar en hoe meer we de natuur onderzoeken hoe meer inspiratie we vinden voor het werken in een dynamisch veranderende zakelijke omgeving en dan specifiek de gedragsaspecten.

Bij veranderen gaat het natuurlijk altijd om de juiste communicatie (mensen willen weten “What’s in it for me?”), het geven van tijd om de verandering te kunnen begrijpen en het vraagt om inspanning van alle medewerkers om deze in te passen in de organisatie.

De natuur herbergt verschillende vormen van gedrag, hiërarchie en leiderschap waarbij kan worden aangemerkt dat het beeld wat wij zien niet altijd de reflectie van de werkelijkheid is (zie ook samenwerking). Als wij deze diverse bestaansvormen in een matrix samenvoegen waarbij de Y-as intellectueel versus volgend rangschikt en de andere, de X-as, hiërarchie versus zelfsturing dan volgt de volgende classificatie :

Hierarchie vs cognitie

Vanuit deze “natuurlijke” indeling kunnen wij op basis van biologische kenmerken aangeven welke organisaties het best passen bij deze kenmerken en welke verandermethodieken daaraan gekoppeld kunnen worden.  Dit betekent natuurlijk niet dat dit een blauwdruk is voor uw organisatie. Tenslotte is elke organisatie anders en vraagt elke verandering om een unieke aanpak. Wel geeft dit model handvatten waardoor weerstand bij veranderingen inzichtelijker worden. Wij herkennen 10 indelingen:


Ganzen

C2m Management, veranderingsaspecten op basis van biomimicry

Biomimicry en de ganzen-organisatie, gematigd zelfsturend en een mix van intelligentie en volgend

Competitie is de medewerkers van ganzen-organisaties vreemd. Zij dragen gezamenlijk bij aan een collectief doel, met enige ruimte voor het individu. Hun gevoel van solidariteit maakt het hebben van een autoritaire leider overbodig. Ganzen zouden niet weten wat ze met zo iemand aan moeten. Ze willen toch immers allemaal het- zelfde? Ze hebben daarom niets met andere diersoorten, ganzen doen het vooral met ganzen.

Medewerkers zijn sterk in communicatie en sociaal naar hun collega’s. Wie ziek is krijgt kaartjes en bloemen en verjaardagen worden graag gevierd. Ganzen staan niet bekend om innovatief of rebels gedrag. Het zijn prettige medewerkers die niets op hebben met egoïsme maar wel in hun eigen wereld leven.



Orang-oetans

C2M Management, biomimicry en veranderingsaspecten

Biomimicry en de Orang-oetan-organisatie, volgend en gematigd zelfsturend

Orang-oetans hebben ruimte nodig om ideeën en producten van de organisatie naar de markt te brengen of te ontwikkelen. Dat kunnen ze alleen in een omgeving die niet strak staat van de wedijver. Orang-oetans doen niet echt aan competitie, ze gunnen elkaar werk en zijn aardig tegen elkaar. Ook in tijden van crisis gunnen ze elkaar werk. Ze willen voorkomen dat collega-bedrijven ten onder gaan, soms ten koste van hun eigen bedrijvigheid. Leiderschapskenmerken zijn niet echt aanwezig, een orang-oetan kan zich prima alleen redden.

Medewerkers, voor zover aanwezig, voelen zich vaak niet gehoord. Teamgeest en -spel zijn ver te zoeken. Iedereen doet zijn in detail omschreven taak zonder zich verder te bekommeren om de ander zolang er maar gepresteerd wordt.



Mieren

C2M Management, veranderingsaspecten op basis van biomimicry

Biomimicry en de mieren-organisatie, volgend en zeer zelfsturend

Een mierenkolonie is het perfecte voorbeeld van een complexe organisatie die eenvoudige taken aaneenschakelt via een keten van zelfsturende teams. Leiderschap is eigenlijk niet nodig, de teams weten wat ze moeten doen en volgen zonder pardon. Iedere partij in de keten doet zijn keurig afgebakende taak die naadloos aansluit bij de volgende. Succes van de keten valt of staat bij heldere communicatie en duidelijke afspraken.

Medewerkers acteren als zelfstandige eenheden, binnen hun afgebakende simpele taak kunnen zij zelf beslissingen nemen en zijn zij volledig verantwoordelijk voor het resultaat. Ze zijn bij uitstek de ideale medewerkers, zij vragen niet waarom en doen hun taak zoals zij altijd hebben gedaan.



Bijen

Biomimicry en Veranderkunde, Bijen-organisatie

Biomimicry en de bijen-organisatie, hoge mate van zelfsturing en zeer intelligent

Een echte bijen-organisatie is nog steeds een zeldzaamheid in onze wereld. Bijen werken zonder aansturing van bovenaf. Het algemene goed van het bijenvolk is wat hen drijft, want als het goed gaat met het volk, gaat het goed met hen. De winst die een bijen-organisatie maakt, vloeit terug in de organisatie. Bijen zijn volledig autonoom en ingericht op het leveren van de beste output. Zij hoeven niet te worden gestuurd. Het werk is verdeeld en wat geleverd moet worden is duidelijk gecommuniceerd, iedereen draagt bij naar vermogen aan het einddoel.

Medewerkers zijn kleine ondernemers, zij delen hun groepstaken zelf in en bepalen zelf wanneer en zelfs waar zij de prestatie leveren. Zij worden door hun leiders (vaak wisselende groep) alleen aangesproken op het niet-leveren conform de duidelijk geformuleerde doelen.



Stokstaartjes

C2M Management, veranderingsaspecten op basis van biomimicry

Biomimicry en de stokstaartjes-organisatie, zeer intelligent en gematigd zelfsturend

Stokstaartjes zijn extreem taakgericht en perfectionistisch. Het zijn kleurrijke persoonlijkheden, die zich niet persé verwant voelen met hun organisatie, maar wel met het werk dat ze moeten doen. Dat voeren ze uit zo goed ze kunnen. Als ze geen duidelijke taak hebben, gaan ze flierefluiten. Stokstaartjes zijn verbaal sterke medewerkers naar wie wordt geluisterd, ook buiten het bedrijf. Ze werken graag samen met andere partijen, intern en extern. Ze zijn creatief en bedenken graag oplossingen voor problemen zodat hun eigen leven soepeler loopt.

Medewerkers hebben veel eigen ruimte nodig en zijn liever lui dan moe. Uitgedaagd in hun vakgebied weten ze niet van opgeven en gaan door totdat zij tevreden zijn met het resultaat. Ze staan vaak bekend als dé expert.



Leeuwen

C2M Management, veranderingsaspecten op basis van biomimicry

Biomimicry en de leeuwen-organisatie, gematigd hiërarchisch en een mix van intelligentie en volgend

Een leeuwen-organisatie is top-down georganiseerd: regels en procedures zijn leidend. De macht is afhankelijk van de formele positie binnen de groep. De leeuw houdt graag de gebeurtenissen onder controle. Hij controleert en straft hard. Gevaar is zeldzaam, maar als een risico zich openbaart wordt met kracht opgetreden. Het zelfreinigende vermogen van deze organisatie hangt af van de “tone-at-the-top”. Leading by example is een gegeven.

Medewerkers weten hun plaats in de organisatie en weten dat ze worden ingehuurd vanwege hun kennis en kunde. Zij conformeren zich aan het algemene organisatiebelang en proberen daaraan, vanuit hun eigen vakgebied, zo goed als mogelijk bij te dragen.



Zebra’s

C2M Management, veranderingsaspecten op basis van biomimicry

Biomimicry en de zebra-organisatie, volgend en een matige hiërarchie.

Bij zebra’s is het eigen team eerst. Bij veranderingen trekken zebra’s dichter naar elkaar toe en kunnen zij zelfs vijandigheid gaan vertonen naar anderen.  Wanneer zebra’s te veel op elkaar vertrouwen, lopen ze het risico een eilandencultuur te ontwikkelen. Het is belangrijk de zelfstandigheid van de teams te erkennen, maar alleen als onderdeel van de organisatie in haar geheel.

Medewerkers van de zebra-organisatie werken in kleine hiërarchische teams, die autonoom acties uitvoeren. Ze zijn zich bewust van hun positie in de organisatie maar vinden die minder belangrijk dan wat er op hun eigen afdeling gebeurt. Ze hebben niemand anders nodig om hun werk goed te doen en kennen een gevoel van trots over hun eigen prestaties. Het zijn sterke onafhankelijke geesten.



Makrelen

C2M Management, veranderingsaspecten op basis van biomimicry

Biomimicry en de makrelen-organisatie, volgend en zeer hiërarchisch

Makrelen houden van duidelijkheid in de vorm van regels, procedures en protocollen. De keten is verdeeld in kleinere eenvoudige taken. Door discipline en taakgericht werken wordt het eindresultaat gewaarborgd. Het zijn de ultieme teamspelers met een sterk wij-gevoel, tenzij ze zich persoonlijk bedreigd voelen. Dan is het iedere makreel voor zich. Is de dreiging collectief, dan vallen ze terug op het principe ‘samen staan we sterk’.

De medewerkers van een makrelen-organisatie werken collectief aan het hogere doel. Iedere makreel is een belangrijk onderdeel van het geheel, de schakels die samen een sterke keten vormen. Het is de teaminspanning die telt, veel meer dan de prestaties van het individu.



Chimpansees

C2M Management, veranderingsaspecten op basis van biomimicry

Biomimicry en de chimpansee-organisatie, intelligent en zeer hiërarchisch

In een chimpansee-organisatie werken intelligente mannen en vrouwen die hun werk goed doen en bedreven zijn in het politieke spel. Ze zetten politiek overigens niet alleen in om het beste voor zichzelf te verkrijgen, maar ook als middel tegen verveling. Ze zijn ambitieus en schromen niet om bondgenootschappen te vormen die hen hoger in de organisatie doen belanden.

Medewerkers van de chimpansee-organisatie zijn creatief, uiterst oplossingsgericht en blijven altijd leren en zich ontwikkelen. Ze durven enig risico te nemen, maar zodra de veiligheid in het geding komt, wordt innovatie in die richting stop gezet. Ze hebben de neiging het herhalen van fouten te voorkomen door procedures en protocollen aan te scherpen.



Olifanten

C2M Management, veranderingsaspecten op basis van biomimicry

Biomimicry en de olifanten-organisatie, zeer intelligent met een matige hiërarchie

Olifanten kennen een duidelijke hiërarchie op basis van senioriteit waar ervaring in het vak zwaar telt. Sociaal zijn het sterke organisaties, zij heeft een onbetwiste leider die bepaalt wat de kudde nodig heeft aan vaardigheden, afhankelijk van de omgeving en de bedreigingen daarin. Het is niet ongebruikelijk voor deze organisaties om na het wegvallen van de leider door ruzies op te breken en in kleinere groepen verder te gaan.

Medewerkers hebben respect voor leeftijd en ervaring. Ze zijn voorzichtig bij veranderingen en leren door ervaring en kennisdeling. Een ieder draagt bij aan de doelstellingen zoals gesteld door de leider, eendracht maakt macht en daar maken zij deel van uit.


Wilt u meer weten over projectmanagementvraagstukken en hoe Biomimicry u daarbij kan helpen? Neem met ons vrijblijvend contact via
info@c2m-management.nl
of bel 06-11 792 892.

“Absorb the lessons found in nature.”
Janine M. Benyus

Reacties zijn uitgeschakeld.